ĐỌC VUI VÀ SUY NGHĨ

Cổ vũ lòng yêu thích các trò chơi hữu ích cho sự luyện tập trí óc trong cộng đồng người Việt

CP044 – Kepler-22B, hành tinh giống Địa cầu

Thuận Hoà (tổng hợp từ Internet)

Ngày thứ Hai 05 / 12 / 2011, NASA công bố một tin đặc biệt làm nức lòng các nhà khoa học thiên văn là tàu vũ trụ Kepler đã tìm được một hành tinh ở trong vùng có thể sinh sống được (habitable zone) tương tự như  Địa cầu. Hình tinh nầy được đặt tên là “Hành tinh Kepler-22B”.

Trong cuộc hành trình của mình, tàu vũ trụ Kepler đã tìm thấy  2,326 hành tinh trong đó có 207 hành tinh có kích thước cở Địa cầu, 680 lớn hơn Địa cầu, 1,181 cở kích thước Hải vương tinh (Neptune) , 203 cở kích thước Mộc tinh (Jupiter) và 55 lớn hơn Mộc tinh. Vào tháng Hai 2011, có 54 hành tinh tìm thấy nằm trong vùng có thể sinh sống được, trong đó hành tinh Kepler-22B là hành tinh đầu tiên được xác nhận.

Hành tinh Kepler-22B nằm trong một hệ thống gọi là hệ Kepler-22 và quay quanh một ngôi sao, giống như  Địa cầu quay quanh mặt trời trong hệ Thái dương.

 

Hình trên đây (từ NASA/Ames/JPL-Caltech) diễn tả sự tương đồng giữa hệ Kepler-22 và hệ Thái dương. Hình cho thấy “vùng có thể sinh sống được”  (cũng gọi là “vùng Goldilocks”) được định nghĩa là vùng quanh ngôi sao ở giữa, nơi mà nước có thể có trên bề mặt hành tinh.

Các ghi nhận của tàu vũ trụ Kepler được các nhà khoa học trong công trình Kepler kiểm nhận và diễn dịch bằng những viễn vọng kính dưới đất và  Spitzer Space Telescope.

Hành tinh Kepler-22B ở cách xa Địa cầu 600 năm ánh sáng. Bán kính của Kepler-22B vào khoảng 2.4 bán kính của Địa cầu, một “năm” trên Kepler-22B có 290 ngày thay vì 365 ngày như trên Địa cầu. “Mặt trời” của hệ Kepler-22 nhỏ hơn và không nóng như, mặt trời của hệ Thái dương. Nhờ vậy mà, tuy khoảng cách từ hành tình Kepler-22B đến trung tâm hệ Kepler-22 bằng  15% gần hơn khoảng cách từ Địa cầu đến mặt trời, nhưng nhiệt độ trên Kepler-22B cũng tương tự như nhiệt độ trên Địa cầu, trong khoảng -11 và 22 độ Celsius. Đó là ý kiến của Bill Borucki, giám đốc nghiên cứu công trình Kepler tại Trung tâm Nghiên cứu Ames của NASA.

Cũng giốngnhư trường hợp của các khám phá khác, Kepler-22B nêu lên vài vấn đề hóc búa cần phải giải quyết như: thành phần cấu tạo của bề mặt hành tinh như thế nào? Có phải toàn đá không?  Có phải toàn nước không? Có phải toàn hơi không? Nếu chỉ có hơi thì đời sống khó mà có được. Các nhà khoa học chưa trả lời được các câu hỏi nầy vì phải chờ đến mùa Hạ năm 2012 mới may ra vì lúc đó Kepler-22B mới có thể nhìn thấy được từ các dụng cụ khảo sát dưới đất.

“Chúng tôi sẽ cố gắng hết sức để có những sự đo đạc mong muốn bắt đầu từ mùa Hạ tới (2012) khi vùng Kepler trở nên được thấy rõ vào ban đêm”. Đó là lời của Nick Gautier, khoa học gia công trình Kepler của NASA’s Jet Propulsion Laboratory ở Pasadena. Nhưng ông nói thêm “Tuy nhiên, không bảo đảm là chúng tôi sẽ có thể có được những con số chính xác” và tiếp “Nếu chúng tôi biết được khối lượng, chúng tôi có thể liên kết nó với đường kính của Kepler-22B để tính tỉ trọng và từ đó suy ra thành phần cấu tạo của hành tinh.”

Ngay cả khi khối lượng của Kepler-22B được biết, hành tinh cũng có thể không có sự sống  như Gautier giải thích “Nếu tỉ trọng cho thấy lớp “không khí” của hành tinh quá sâu (deep atmosphere), thì cũng khó mà cho rằng có sự sống trên Kepler-22B vì hành tinh không có đá trên mặt như Địa cầu”.  Có thể Kepler-22B chỉ là một hành tinh chỉ chứa toàn hơi (gaseous planet).

Bán kính của Kepler-22B đã được ước lượng vào khoảng gấp 2.4 lần bán kính Địa cầu. Điều đó chứng tỏ rằng trọng lực trên Kepler-22B mạnh hơn trên Địa cầu, đủ để cuốn hút khí hydrogen và helium vào mặt hành tinh.

Tuy nhiên, ngay cả trong trường hợp đó, Gautier nói rằng cũng không thể khẳng định là không có sự sống trên hành tinh Kepler-22B.  Gautier kết luận “Phải khẳng định là chúng ta hiểu biết rất ít về đời sống ngoài Địa cầu”.

Dù sao, sự khám phá Kepler-22B cũng đã đánh dấu  một bước tiến vĩ đại của con người trên con đường đi tìm những hành tinh khác giống như Địa cầu.

Thuận Hoà
 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: