ĐỌC VUI VÀ SUY NGHĨ

Cổ vũ lòng yêu thích các trò chơi hữu ích cho sự luyện tập trí óc trong cộng đồng người Việt

CP080 – Tìm cái không giống ai !

Tựa đề “Tìm cái không giống ai ! là để tạm dịch câu hỏi Find the odd one out thường gặp trong các câu hỏi trắc nghiệm.  Nội dung của câu hỏi đó là như thế nầy: người ta cho nhiều hình, nhiều chữ hay nhiều vật giông giống nhau về mặt nào đó, về hình thức, về nội dung hay về một khía cạnh nào đó, rồi đặt câu hỏi “Tìm cái không giống ai” hay đầy đủ hơn: “Tìm đối tượng  không giống với những đối tượng khác trong những đối tượng cho sẵn”.

Tanya Khavanova, nhà toán học người Mỹ gốc Nga phản đối những câu hỏi thuộc loại nầy vì câu trả lời “được cho là đúng” thường tuỳ thuộc nơi quan điểm của người ra câu hỏi cũng như tuỳ thuộc nền văn hoá mà người ra câu hỏi đã được hấp thụ. Bà Tanya đã đưa ra một thí dụ như sau:

Tìm đối tượng lạ trong danh sách các đối tượng: “Cow,  Hen,  Pig,  Sheep”  (Bò cái, Gà mái, Heo, Trừu)

Câu trả lời đúng có thể là “Hen” vì trong 4 con vật, chỉ có “Hen” là con vật có cánh!
Cũng có thể là “Cow” , con vật lớn nhất trong 4 con vật trong danh sách!
Cũng có thể là “Pig”, con vật có thịt là thực phẩm kiêng của người Do Thái!
Cũng có thể là “Sheep” vì Sheep có 4 mẫu tự trong lúc các tên kia chỉ có 3!

Tháng 10 năm 2009, trong Tanya Khavanova’s Math Blog, bà Tanya đã nghĩ ra một câu hỏi trắc nghiệm rất thú vị thuộc loại “Không giống ai!” và mời độc giả góp ý kiến:

Tìm hình “không giống ai” trong danh sách các hình dưới đây:


Sau đó, blog của bà Tanya đã nhận được tổng cộng  99  ý kiến của độc giả đóng góp. Dưới đây, Thuận Hoà chỉ xin trích đăng một số ý kiến thú vị mà không nêu tên tác giả của các ý kiến đó.

a)     Hình không giống ai là hình vuông màu đỏ vì chỉ có hình nầy là không có khung.

b)     Hình không giống ai là vòng tròn vì chỉ có hình nầy là tròn, tất cả các hình kia đều vuông.

c)     Hình không giống ai là hình vuông màu xanh vì chỉ có hình nầy là không có màu đỏ.

d)     Hình không giống ai là hình cuối cùng vì đó là hình vuông nhỏ nhất.

e)     Cũng có thể là hình vuông thứ nhất vì hình nầy có chứa các yếu tố của tất cả các hình khác.

f)      Hình không giống ai là hình thứ nhất vì hình nầy không có tính chất gì đặc biệt hết  như các hình khác!  Cái nầy hơi mâu thuẩn nhỉ! (T. H.)

Các ý kiến a, b căn cứ trên hình dạng của vật mà xét đoán. Ý kiến c dựa vào kích thước. Ý kiến e và f xét nội dung của các hình.

g)     Có ý kiến cho là mỗi hình đều có điểm không giống các hình khác, nhưng hình thứ nhất thì có yếu tố giống với một yếu tố nào đó của tất cả các hình khác. Đó là lý do phải chọn hình “không giống ai” là hình thứ nhất! Ý kiến nầy giống ý kiến e nhưng rõ hơn.

h)     Có ý kiến cho là câu hỏi mơ hồ, không rõ ràng, nếu phải cho ý kiến, thì câu trả lời sẽ là vòng tròn vì hình nầy có khung tròn đặc biệt trong lúc các hình khác hoặc không có khung hay có khung hình vuông! Ý kiến nầy quên một điều là loại câu hỏi nầy là để trắc nghiệm óc suy luận của người giải. Nếu rõ ràng quá thi câu hỏi mất hay đi! (T.H.)

i)      Có ý kiến cho là câu trả lời tuỳ thuộc nơi người giải xem giữa hình dạng và màu sắc cái nào quan trọng hơn? Có thể có 2 lời giải? (T.H.)

j)      Có ý kiến cho là các người khác “vạch lá tìm sâu”!, hình “không giống ai” rõ ràng là hình thứ tư, hình vuông có màu xanh duy nhất!

k)     Một ý kiến khác nhất định chọn hình 1 vì nó có yếu tố chung với tất cả các hình khác, với dẩn chứng:

Màu: đỏ, đen          – Kích thước: lớn, nhỏ
Khung: có, không   – Hình dạng: vuông, tròn.

Hình 1 có 3 trong 4 tính chất chung với mỗi hình khác, trong lúc đó, mỗi hình khác chỉ có 2 trong 4 tính chất chung với các hình khác.

Cũng giống như nhà toán học gốc Nga Tanya Khavanova, Thuận Hoà không thích loại câu hỏi “Tìm cái không giống ai”. Có lẽ vì văn hoá Âu Mỹ chỉ mới là khách trọ chớ chưa phải là chủ nhà trong đầu óc của Thuận Hoà! (và cũng có lẽ người khách trọ đó đã ra đi lâu rồi !). Nếu phải trả lời câu hỏi “Tìm con vật không giống các con vật khác trong danh sách: Bò cái, Gà mái, Heo, Trừu” thì chắc mẻm Thuận Hoà sẽ chọn con “Heo” !!

Còn bạn thì thế nào? Xin cho biết ý kiến!

Thuận Hoà

 
%d bloggers like this: