Thuận Hoà

(Tài liệu về “Hoa Thuỷ Tiên” trong bài nầy lấy trong Cesia’s Blog
 http://letsenjoytogether.wordpress.com/2010/11/11/narcissus-hoa-thu%cc%89y-tien/)

Chi Narcissus hay Chi Thủy tiên là tên gọi để chỉ một nhóm cây dạng thân hành cứng, chủ yếu ra hoa về mùa xuân, trong tiếng Việt có tên gọi chung là thủy tiên.

Có một vài loài thủy tiên ra hoa vào mùa thu. Các loài cây này chủ yếu có nguồn gốc ở khu vực Địa Trung Hải, nhưng một số loài được tìm thấy tại Trung Á và Trung Quốc. Các giống cây thủy tiên khá nhiều và nói chung chúng đã được biến đổi và mở rộng rất nhiều, với các giống mới được đưa ra từ các vườn ươm mỗi năm. Thủy tiên là loài hoa gốc Trung Quốc, Quảng Đông, Phúc Kiến, Giang Tô, Quý Châu. Có hai loại thủy tiên: loại hoa đơn và loại hoa kép. Củ và lá thủy tiên trông giống như củ và lá hành tây.

Thủy Tiên, theo cách gọi tên hoa có nhĩa là “Nàng tiên nước“, nàng tiên hoa nơi thuỷ cung. Quả như vậy, Thủy Tiên là một loài hoa không nhan sắc loè loẹt, rực rỡ như những loài hoa khác mà mảnh mai, trinh khiết, thuỳ mị, mang phong cách nữ tính, ưa sạch sẽ, đầy vẻ quý phái. Thủy Tiên thuộc họ hàng, bà con với hoa huệ, nhưng lá ngắn hơn, củ to hơn, gần như củ hành tây và củ loa kèn (dại).

Tên gọi Narcissus có nguồn gốc từ tên gọi của một nhân vật thần thoại Hy Lạp chỉ yêu bản thân mình là Narcissus.

Hoa Thủy Tiên thường được xem là loài hoa nhiều chất thơ với những ánh trắng như tuyết và phẳng láng, với chiếc nhụy như một cái ly màu vàng nằm ở giữa, chung quanh mép viền một màu đỏ thẫm sặc sỡ, có hương thơm rất dịu và nở hoa vào tháng 5. Cái nhụy hình ly nằm giữa bông hoa được cho là để dùng chứa nước mắt của chàng Narcissus bất hạnh theo truyền thuyết dưới đây.

Narcissus là một chàng trai hết sức xinh đẹp, nhưng chẳng yêu ai ngoài bản thân mình. Chàng cho rằng chỉ có mình mới xứng đáng với tình yêu của mình mà thôi.  Có lần, đi lạc vào rừng, chàng gặp tiên nữ Echo. (Echo bị nữ thần Hera, vợ của thần Zeus trừng phạt; nàng phải im lặng và chỉ  được lặp lại những lời người khác nói). Echo nấp mình trong rừng sâu, ngắm nhìn và say mê chàng. Narcissus nhìn quanh và cất tiếng hỏi:

– Có ai đấy không ?
– Có ai đấy không ? – Nàng Echo đáp
– Lại đây – Narcissus gọi to.
– Lại đây – Echo đáp.

Nàng Echo bước ra chìa tay cho Narcissus nhưng chàng đã đẩy nàng và phóng  ngựa chạy mất. Nàng Echo đau khổ chỉ còn biết âm
thầm nhắc lại bất cứ tiếng gọi  nào.

Một ngày mùa xuân, Narcissus đến bên một dòng suối để uống nước.Chàng sững  sờ ngắm  nhìn bóng mình dưới lòng suối. Chàng vẫy gọi rồi đưa tay vuốt ve, bóng  hình tan vỡ. Chỉ một dòng suối lạnh  buốt đáp lại.

Gọi mãi, gọi mãi… Cuối cùng, vì quá yêu thương hình ảnh của chính mình phản  chiếu trên dòng suối, Narcissus mỏi mòn dần, gục chết bên đám cỏ xanh.

Ở nơi  chàng gục xuống, bỗng mọc lên một bông hoa trắng muốt, thoang thoảng  hương thơm. Người ta gọi đó là hoa Thủy Tiên. Còn nữ thần Echo vốn yêu say đắm  Narcissus nhưng không được đáp lại nên cũng đã héo hon tàn tạ dần cho đến khi chỉ còn âm thanh của nàng vương vấn nhớ nhung trên cõi trần gian.

Số Narcissus

Truyền thuyết về chàng Narcissus đã làm cho danh từ Narcissus bị gắn liền với nghĩa “ích kỹ, chỉ biết có mình, cho mình là người đẹp nhất, giỏi nhất”! Tên Narcissus cũng đã len lỏi được vào toán học với “Số Narcissus” (Narcissistic numbers), không biết có nên gọi là “Số Thuỷ tiên” hay không? Định nghĩa như sau:

 “Số Narcissus, cũng gọi là số Armstrong (Armstrong numbr) của một số
gồm  n  con số là tổng số các luỹ thừa bậc n của các con số của số đó.”

Thí dụ, các số Narcissus sau đây có n = 3:

153  => 1³ + 5³ + 3³ = 1 + 125 + 27 = 153
370 => 3³ + 7³ + 0³ = 27 + 343 + 0 = 370
371 => 3³ + 7³ + 1³ = 27 + 343 + 1 = 371
407 => 4³ + 0³ + 7³ = 64 + 0 + 343 = 407

Các số Narcissus sau đây có n = 4:

1634 => 1⁴ + 6⁴ + 3⁴ + 4⁴ = 1 + 1296 + 81 + 256 = 1634
8208 => 8⁴ + 2⁴ + 0⁴ + 8⁴ = 4096 + 16 + 0 + 4096 = 8208
9474 => 9⁴ + 4⁴ + 7⁴ + 4⁴ = 6561 + 256 + 2401 + 256 = 9474

Ngoại trừ các số Narcissus đương nhiên 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 và 9,  153 là số Narcissus nhỏ nhất.  Số Narcissus lớn nhất có 39 con số:

                 115132219018763992565095597973971522401

Các số Narcissus đã xét nằm trong hệ thống thập phân (cơ số 10). Số Narcissus cũng có trong các hệ thống khác, như trong các thí dụ sau đây:

 0, 1, 2, 12, 122      trong hệ thống cơ số 3.
0, 1, 2, 3, 313        trong hệ thống cơ số 4

Thuận Hoà